บันได 4 ขั้นการสอนเขียน “เรียงความ”สำหรับเด็กประถมศึกษา!

…การสอนเขียนเรียงความที่ครูหลายคนบ่นว่ายาก หากจับประสบการณ์นำฝึกทักษะมิให้ก้าวกระโดด ก็ไม่ยากเกินกว่าจะฝึกฝนให้เขียนกันได้จริงๆ นะครับ แต่ที่ครูมักพบว่าหลังการสอน “วิธีการเขียนเรียงความ” แล้ว ผู้เรียนมักจะเขียนไม่ได้ หรือเขียนได้ก็ไม่เป็นไปตามความคาดหวังที่พึงประสงค์ นั่นก็เพราะครูพลาดขั้นตอนไปสอน “วิธีเขียน” ก่อนนั่นเอง การที่ผู้เรียนจะเรียงความได้ไม่ใช่จากการรู้วิธีเขียน แต่จะเขียนได้จากความมีทักษะพื้นฐานทีละขั้นตอนต่างหาก ทางเลือกออกจ>ากความล้มเหลวในที่นี้จึงขอให้ครู “หยุดสอนวิธีเขียน” แล้วมาเริ่ม “นำพาผู้เรียนฝึกปฏิบัติไปทีละขั้นพร้อมๆ กับครู” ดังนี้สิครับ

ขั้นที่หนึ่ง ฝึกให้ผู้เรียนเขียนบรรยายสั้นๆ สิ่งต่างๆ ตามที่เห็น ตามที่ได้ยิน ได้กลิ่น ได้ลิ้มรส หรือตามที่สัมผัสรู้สึก ตามที่รับรู้ เพียงสั้นๆ ก่อน กระทั่งชำนาญ จึงค่อยเพิ่มความยาว

ขั้นที่สอง เมื่อฝึกบรรยายได้แล้ว ให้ต่อยอดฝึกเขียนโวหารต่างๆ เริ่มจากอุปมาโวหารง่ายๆ พรรณนาโวหารสั้นๆ และโวหารอื่นๆ โดยเขียนถึงสิ่งต่างๆ เรื่องราวต่างๆ ตามที่พบที่เห็นและที่สัมผัสรับรู้เพียงประโยคสั้นๆ ก่อน แล้วค่อยเพิ่มเรียบเรียงให้ยาวขึ้นเท่าที่ทำได้

ขั้นที่สาม ครั้นเมื่อแน่ใจว่าการเรียบเรียงภาษาใช้ได้ ให้เริ่มฝึกเล่าเรื่องสั้นๆ และยาวๆ จากประสบการณ์ หรือเหตุการณ์ หรือเล่าความรู้สึกนึกคิด กระทั่งพัฒนาเป็นการแสดงทัศนะอย่างมีเหตุมีผลที่กลมกลืนกับเรื่องราว ฝึกให้ชำนาญอีกระยะเวลาหนึ่ง

ขั้นที่สี่ จากนั้นให้ครูแสวงหาตัวอย่างเรียงความที่ดี นำมาให้ผู้เรียนฝึกอ่าน ฝึกสังเกตวิธีเขียน การจับประเด็น ศิลปะการใช้ภาษา วิธีย่อหน้า วิธีอ้างอิง รวมทั้งกลวิธีขึ้นต้นและลงท้าย แล้วให้ผู้เรียนทดลองฝึกเขียนอิงแบบ กระทั่งเขียนอิสระได้ และเขียนเรียงความสร้างสรรค์ในที่สุด

…ข้อควรคำนึงปฏิบัติสำคัญในการสอนก็คือ ทุกขั้นตอนของการฝึกนั้น ครูผู้สอนจะต้องฝึกตนให้ทำได้ทำเป็นเสียก่อน ไม่เช่นนั้นแล้วก็จะไม่สามารถสร้างแรงศรัทธาและปฏิบัติการนำฝึกให้เห็นเป็น รูปธรรมแก่ผู้เรียนได้จริงจังนะครับ

ศิวกานท์ ปทุมสูติ
http://oknation.nationtv.tv/blog/krugarn/2014/08/03/entry-1

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *