7 วิธีสอนภาษาไทย: สอนบรรยายอย่างไรให้เกิดการเรียนรู้

เฉลิมลาภ ทองอาจ โรงเรียนสาธิตจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ฝ่ายมัธยม โลกแห่งการเรียนรู้ในศตวรรษใหม่ เป็นโลกที่ครูควรจะพูดให้น้อย และผู้เรียนควรจะเรียนรู้ให้มาก (talk less learn more) การเรียนรู้ในห้องเรียนจะลดบทบาทลง ผู้เรียนจะหันไปเรียนรู้ผ่านอุปกรณ์ต่าง ๆ นอกห้องเรียนมากยิ่งขึ้น บทบาทของครูผู้สอนจึงต้องเปลี่ยนแปลงเป็นผู้ให้คำแนะนำวิธีการเรียนรู้ และวิธีการแสวงหาความรู้ มากกว่าจะเป็นผู้เล่าหรือบอกความรู้ หากเป็นไปดังที่กล่าวมานี้ ก็ดูเสมือนหนึ่งว่า ครูยุคใหม่ ควรที่จะลดการสอนแบบบรรยาย บอกเล่าความรู้ของตนเองลง ไปและทำ “อย่างอื่น ๆ” ให้แก่ผู้เรียนแทน คำถามคือ การสอนแบบบรรยายของครู ไม่จำเป็นอีกต่อไปแล้วจริงหรือไม่ ก่อนที่จะตอบคำถามข้างต้น ควรที่จะทำความเข้าใจเบื้องต้นเสียก่อนว่า วิชาความรู้นั้น โดยทั่วไป เป็นวิชาความรู้ที่ผู้อื่นคิดค้นเอาไว้ เนื้อหาสาระที่สอนในวิชาวิทยาศาสตร์ ก็เป็นผลมาจากการค้นคว้าของนักวิทยาศาสตร์ ฝ่ายวิชาภาษาไทย ก็เป็นผลมาจากการศึกษาของนักภาษาและนักวรรณคดี ครูในทุก Read More …

ครูสอนดีไม่ต้องเก่งวาจาดี-อย่าดุขี้โมโหไม่เลือกที่รักมักที่ชัง

ดร.นพดล กรรณิกา ผู้อำนวยการวิจัยความสุขชุมชน มหาวิทยาลัยอัสสัมชัญเปิดเผยถึงผลสำรวจความคิดเห็นในหัวข้อ”ครูสอนดีอย่างไรได้ใจเด็ก” โดยความร่วมมือกับสำนักงานส่งเสริมสังคมแห่งการเรียนรู้และคุณภาพเยาวชน (สสค.) พบว่าเด็กที่รู้สึกว่าตนเองมีฐานะปานกลางจนถึงยากจน เป็นกลุ่มที่รู้สึกว่าได้พบคุณลักษณะของคุณครูที่พึงประสงค์ ด้อยกว่าในทุกตัวชี้วัด เมื่อเทียบกับกลุ่มเด็กนักเรียนที่รู้สึกว่าตนเองเป็นคนร่ำรวย โดยเฉพาะคุณลักษณะของครูในเรื่องการพูดจาดี ไม่โมโหง่ายกลุ่มเด็กที่คิดว่าตนเองร่ำรวย ได้พบครูที่พูดจาดี ไม่โมโหง่าย มีค่าเฉลี่ยสูงถึงร้อยละ 7.98 ขณะที่กลุ่มเด็กฐานะปานกลางและยากจน พบค่าเฉลี่ยที่ต่ำกว่าคือร้อยละ 7.37 ทั้งนี้ จากการสอบถามนักเรียนพบว่า ร้อยละ 91.00 อยากให้มีครูสอนดี ร้อยละ 6.1 อยากให้มีบ้าง ร้อยละ 1.8 อยากให้มีก็ได้ไม่มีก็ได้ ขณะเดียวกันเมื่อให้ตัวอย่างจัดอันดับผลที่เกิดมากที่สุดจากการที่มีครูสอนดี พบว่าอันดับแรก ช่วยให้เด็กมีวิชาความรู้ ร้อยละ 32.1 รองลงมา ช่วยให้เด็กมีความสุขในการเรียนร้อยละ 13.0 และช่วยให้เด็กได้คะแนนสอบสูงๆ เกรดดีๆ Read More …

“โซเชียล เน็ตเวิร์ก” ช่วยพัฒนาการเรียนการสอน

“โซเชียล เน็ตเวิร์ก” ช่วยพัฒนาการเรียนการสอน ทุกวันนี้คำว่า “เว็บไซต์ โซเชียล เน็ตเวิร์ก” หรือ “เครือข่ายสังคมออนไลน์” ไม่ใช่คำใหม่ในสังคมอีกแล้ว โดยเฉพาะในยุคที่เทคโนโลยีการติดต่อสื่อสารเข้ามามีบทบาทในชีวิตประจำวัน ทำให้โลกปัจจุบันกลายเป็นโลกที่ไร้พรมแดนไปแล้ว ทว่า การเข้ามาของเว็บไซต์เครือข่ายสังคมออนไลน์ก็เป็นเสมือน “ดาบสองคม” ที่มีทั้งด้านดี และด้านเสีย ขึ้นอยู่กับว่า ผู้ใช้จะนำมาใช้ให้เกิดประโยชน์ หรือเกิดโทษแก่ตัวเอง ในด้านการพัฒนาการศึกษาโดยอาศัยประโยชน์จากเทคโนโลยีที่พัฒนาขึ้นทุกวัน “โซเชียล เน็ตเวิร์ก” ก็เป็นอีกหนึ่งทางเลือกที่จะทำให้ครูผู้สอน และนักเรียนใกล้ชิดกันยิ่งขึ้น นอกเหนือจากเวลาที่อยู่ในห้องเรียน ดังเช่นที่ “คณะกรรมการด้านการศึกษา” ของรัฐเวอร์จิเนีย ประเทศสหรัฐฯ เพิ่งจะมีมติไปเมื่อสัปดาห์ก่อน ในการเห็นชอบที่จะกำหนดนโยบายอย่างเป็นรูปธรรม เกี่ยวกับการนำเอา “โชเชียล เน็ตเวิร์ก” มาใช้ในฐานะเครื่องมือการเรียนการสอน ยกตัวอย่างในกรณีของ “เฟชบุ๊ก” หรือ “มาย Read More …

“วาจาสิทธิ์ของครู” คำพูดของครูนั้นศักดิ์สิทธิ์ยิ่งนัก…กราบงามๆหากครูได้อ่านบทความนี้

คำพูดของครู มีผลต่อสติปัญญาของผู้เรียน เรื่องนี้เป็นเรื่องเก่าครับเล่ากันมานมนานแล้วครับ   แต่เห็นว่ายังพอมีประโยชน์อยู่บ้าง คือ เรื่องคำพูด หรือ ความคาดหวังของครู มีผลต่อการพัฒนาสติปัญญาเด็กครับ เรื่องนี้มีการทดลองในต่างประเทศ (อ่านมาจากคอลัมน์ของคุณบัณฑิต อึ้งรังษี ) นำเด็กสติปัญญาปานกลางทั้งหมดมาแบ่งเป็น สาม กลุ่ม  กลุ่มแรกครูบอกว่าเด็กชุดนี้เป็นเด็กที่เรียนเก่ง สติปัญญาดี  กลุ่มที่สอง ครูไม่ได้บอกอะไร  กลุ่มที่สาม ครูบอกว่าชุดนี้แย่ หัวสมองใช้ไม่ได้  หลังจากนั้นจึงให้เรียนไป หนึ่งปี หลังจากนั้นจึงนำมาวัดผล พบว่าเด็กทั้งสามกลุ่มเป็นอย่างที่ครูคาดหวัง หรืออย่างที่ครูบอก กลุ่มแรก เด็กเรียนเก่ง ได้คะแนนดี  กลุ่มที่สองออกมาปานกลาง กลุ่มที่สาม ผลการเรียนตกต่ำ ผมลองนำวิธีการดังกล่าวมาใช้ในห้องเรียน ได้ผลครับ เด็กที่เรียนไม่เก่ง ผมจะให้เขาแสดงออก  และยกย่องชมเชยให้การยอมรับ เมื่อประสบผลสำเร็จในเรื่องใดเรื่องหนึ่ง เขาจะมีความภาคภูมิใจ Read More …

4 เทคนิคการสอนเรียนปนเล่น! ที่ครูไม่ควรพลาด…

เทคนิคการสอนเรียนปนเล่น  นี้ เป็นอีกทางเลือกหนึ่งที่เพื่อนครูจะนำไปเป็นแนวทาง  และปรับปรุงประยุกต์ใช้ให้เข้ากับเนื้อหาวิชาของแต่ละคน  ในการจัดการเรียนการสอนวิชาพิมพ์ดีดไทย  เทคนิคการสอนเรียนปนเล่นอย่าเพิ่งตกใจ  ว่าเรียนไปด้วยเล่นไปด้วยแล้วอย่างนี้เด็กจะได้รับความรู้หรือเปล่าขั้นตอนสำคัญๆ  มีดังนี้ เริ่มเข้าสู่บทเรียนด้วยเรื่องทั่วๆไป (เล่าเรื่องตลกๆ ) ซึ่งขั้นตอนนี้เป็นเทคนิคส่วนตัวของผู้สอนที่ต้องฝึกฝน  ซึ่งเป็นเรื่องไม่ยาก  เรียนรู้กันได้ เข้าสู่บทเรียนด้วยเนื้อหาตามแบบแผนการสอนและสังเกตบรรยากาศ พฤติกรรมผู้เรียนขั้นตอนนี้สำคัญมาก  เด็กจะได้รับเนื้อหามากน้อยแค่ไหนขึ้นอยู่กับครูผู้สอน  ที่จะต้องนำ EQ มาร่วมกับ IQ ให้ได้  มีมุขตลกมาสอดแทรก  และที่สำคัญครูต้องตามทันมุขต่างๆ  ที่นักเรียนนำมาพูดกัน ขณะจัดกิจกรรมการเรียนการสอน ครูจะต้องปล่อยให้นักเรียนมีการทำกิจกรรมร่วมกันแม้จะเป็นงานเดี่ยว  แต่นักเรียนก็สามารถที่จะมีปฏิสัมพันธ์ร่วมกับผู้อื่นได้  เด็กสามารถเคลื่อนที่ภายในห้อง  แต่ไม่ใช่สร้างความวุ่นวาย ขั้นสุดท้าย ซึ่งสามารถสรุปและตรวจสอบได้ว่าการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนในคาบนั้น  ประสบความสำเร็จมากน้อยเพียงใด  คือ  การตรวจสอบชิ้นงาน  โดยวิธีต่างๆ  เช่น  นำเสนอหน้าชั้นเรียน  การร่วมอภิปรายรายงานผล  การแชร์ความคิดเห็น Read More …